Posts tonen met het label HD. Alle posts tonen
Posts tonen met het label HD. Alle posts tonen

donderdag 4 juni 2015

De kracht van audio

In mijn vorige blogs had ik het over de opvolgers van HD en wanneer wij een doorbraak mogen verwachten. Daarin focuste ik op het beeld. Maar wat met geluid?

Jonas De Smet (https://twitter.com/glamorous_be) initieerde vandaag 4 juni 2015 een conversatie via Twitter door te reageren op mijn tweet "Wanneer breekt #4K door? Zoals @kodel terecht beweert, schakelt de consument sneller over dan de #mediaindustrie http://marcvandenbrande.blogspot.be/2015/06/wanneer-breekt-4k-door.html". Zijn antwoord: "Om dan nog te zwijgen van de overstap van 2.0 naar 5.1 geluid. Minder aandacht maar groot verschil voor gebruikers!"
In de conversatie die daarop volgt, pleit Jonas voor meer aandacht voor audio. Waarom hebben wij hier nog stereo (2.0), terwijl BBC in surround sound uitzendt (5.1). Met de inzet van surround sound heb je een veel intensere beleving pleit hij, "Spanning en drama kan ervan afdruipen," schrijft hij.



Jonas heeft gelijk. De sfeer in een film of tv-programma wordt voor een groot deel bepaald door het geluid. Het geluid is de goedkoopste component bij televisie. Maar ondanks dat, is het ook de post waar eerst bespaard wordt.

Surround sound 5.1. Een opstelling van 5 "gewone" boxen (links achter, links voor, midden, rechts voor en rechts achter) en één woofer, een box voor de diepe bassen. 

Terecht verwijst hij naar de BBC die heel wat programma's in surround sound uitzendt. In de UK zenden de grote zenders hun HD-kanalen uit in 5.1. Wat daarom niet wil zeggen dat de programma's in 5.1 afgewerkt zijn. Top Gear is bijvoorbeeld nog in stereo afgewerkt.

Niet alleen in de UK is de afwerking in 5.1, ook in Duitsland bijvoorbeeld.

Merk op: 5.1 wordt vaak al via HD-kanalen uitgezonden. Japan start over enkele jaren met uitzendingen in 8K UHD. Daar noemen ze deze standaard Super Hi-Vision. Ook het geluid krijgt een hele upgrade. Men schakelt over naar 22.2! Hierdoor krijg je een veel beter 3D-geluidsbeeld.



Meer over 22.2 kun je lezen in het artikel 22.2Multichannel Audio Format Standardization Activity, gepubliceerd door de NHK, de Japanse openbare omroep.

In de conclusie van dat artikel, voegt de auteur ook nog een fel pleidooi voor beter geluid:
"Mr. Ben Burtt is a legendary specialist of sound design who was involved in the sound design for the Star Wars and Indiana Jones series’ of movies. He has been responsible for sound effects on 12 Academy Award nominated movies and has himself received four Oscars. He was invited to speak at the AES 129th Convention17) held in San Francisco in November 2010 and had the following to say regarding the role of sound in the creation of video content:
- Sound gives CREDIBILITY to the image.
- Sound BINDS separate images together into a WHOLE.
- Sound creates a PLACE.
- Sound EXTENDS the place beyond frame.
- Sound enhances EMOTION.
- Sound enhances CHARACTER.
- Sound controls PACE.
- Sound makes TRANSITION.
- Sound COUNTERPOINTS images to give a separate message.
- Silence EMPOWERS the impact of sound"

Voilà ik heb alle argumenten opgesomd om bij de Vlaamse zenders te pleiten voor beter geluid. Als vertegenwoordiger van Studiotech hoor ik dat in principe ook te doen. Bij veel geluidspecialisten en audiofielen valt zo'n pleidooi ook in goede aarde. Zouden kijkers ook niet net iets meer kijken, als ze ervaren dat het programma meer impact heeft?

Met zo'n pleidooi, maak ik echter ook een aantal mensen die mijn na aan het hart liggen niet echt gelukkig. In Vlaanderen werken de mensen achter de grote zenders zich uit de naad om programma's op topniveau aan te bieden. Voor een productie als Belgium's Got Talent werden al heel wat registers fel opengetrokken: led-walls, een grote camera-kraan, een steadicam enz. De visuele afwerking was van topniveau. Het zou me niet verbazen indien de Belgische versie met kop schouders steekt boven de versies in de andere landen.

Vlaamse televisie is van een uitzonderlijk niveau. Vooral als je rekening houdt met de beperkte bevolkingsgroep. Wij zijn amper met 6 miljoen. Dat is nog niet eens de bevolking van Londen of Parijs. Als ik over surround sound spreek met verantwoordelijken bij televisiezenders of productiehuizen, zie ik een blik verstijven. Door de economische crisis, heeft de sector het nu heel moeilijk. "Wie gaat dat betalen?" hoor ik dan vragen. En de ogen kijken mij aan met de boodschap "Alsjeblieft, hou dit potje nog zo lang mogelijk dicht."

Als een tv-zender in surround sound wil uitzenden

  • Moet het zijn infrastructuur aanpassen. Zo'n investering is wel niet gigantisch, maar ze blijft wel groot.
  • De grote kostenpost zit in de productie van de programma's. Bij een captatie op verplaatsing moet er een extra regiewagen ingehuurd worden.
  • Voor de distributeurs is de impact het kleinst. Immers die distributeurs verdelen al programma's in surround sound.

Ik zou ook liever hebben dat de programma's in surround afgewerkt worden. Ik begrijp dat heel wat eigenaars van surround sound systemen, hetzelfde denken. Maar anderzijds begrijp ik ook de terughoudendheid van de Vlaamse televisiezenders die al een maximum aan kwaliteit proberen aan te bieden voor een hele kleine bevolkingsgroep.

woensdag 9 oktober 2013

Media - 4K en full frame doet ook zijn intrede bij de Vlaamse zenders

4K is de nieuwe trend. We zien dit ook bij de Vlaamse zenders. VTM, Eén en zelfs Libelle TV zetten hun eerste stappen in die richting.

4K is de opvolger van full HD. We zagen deze trend ook op IBC 2013. (Lees ook: Media - Trends in mediatechnologie - trends op IBC)

Sony F55: full sensor - 4K

Eigenlijk kunnen wij spreken van twee tendensen:

  • De opgang van de full frame camera 
  • 4K: ultrascherp beeld, veer keer zo scherp als HDTV

Full frame sensor

Een sensor is een chip waar de lens het beeld op projecteert. Een gelijkaardige sensor zit ook in een fototoestel. Op zo'n chip zitten miljoenen ultrakleine lichtsensoren. Microscopische schakelingen op de chip zetten het geprojecteerde beeld om in een datastroom, die dan uiteindelijk later weer word omgezet in een beeld op een televisiescherm.

Crop vs Full-Frame
Sensor in een digitaal fototoestel

Een full frame sensor is een sensor die even groot is als foto op een negatief van een 35 mm film. Deze sensoren zijn nu in opmars. In de huidige studiocamera's en zijn die sensoren 2/3 inch. De maat 2/3 inch is eigenlijk min of meer de standaard voor alle broadcastcamera's. In een consumentencamera is de sensor een stuk kleiner: 1/3 inch. 

Verschillende standaardmaten van beeldsensoren

Hoe groter de sensor, hoe beter de beeldkwaliteit. Echter, er is ook nog iets anders. Een full frame sensor is ool even groot als een beeld op een filmrol voor cinema. Met een full frame sensor en met de juiste lenzen, krijg je ook een cinemalook. Een cinemalook is een look met meer sfeer, met meer dramatische impact. 

Dit heeft niet alleen te maken met een betere beeldkwaliteit, maar ook met een afgenomen scherptediepte. Op een goedkope smartphone camera is er een grote scherptediepte: bijna alles scherp. Met een camera met full sensor en met bijhorende lenzen, kun je foto's veel stemmiger maken door die scherptediepte aanzienlijk te verkleinen.

File:Jonquil flowers at f5.jpg
Kleine scherptediepte: alleen het onderwerp is scherp. Hierdoor wordt het beeld ook stemmiger  (Fir0002/Flagstaffotos)
File:Jonquil flowers at f32.jpg
Grote scherptediepte: bijna alles is scherp, hierdoor wordt de aandacht van het onderwerp meer afgeleid (Fir0002/Flagstaffotos)

Hoe groter de beeldsensor, hoe kleiner de scherptediepte, dus. Vermits de regisseurs en de televisiemakers proberen beelden te maken met meer emotionele impact, hebben ze ook graag grotere sensoren. 

Resoluties

Op grotere sensoren kunnen ook meer beeldpuntjes gecapteerd worden. Er bestaan full frame sensoren die full HD beelden capteren. Maar er bestaan ook (duurdere) varianten met hogere resoluties. 


Een aantal jaren geleden verraste het merk Red de markt met 2K, 4K en later ook met 5K en 6K camera's aan verbluffende prijzen. Ondertussen is de Red hype wel wat over, want de gebruikers hebben ontdekt dat ze nog zoveel toebehoren moesten aanschaffen om echt te kunnen werken, waardoor dat kostenplaatje er opeens veel minder spectaculair uitzag. 

Het Lichaam van Coppens (VTM) op Red Camera


Het Lichaam van Coppens (VTM - VMMa) - Gedraaid op full sensor
Voor de studio-opnames van Het Lichaam van Coppens, werden de Grass Valley LDK6000 camera's van VTM in de opbergloods gerold en vervangen door (gehuurde) Red camera's. Dat is een opmerkelijke trend. 

Wanneer men een film draait, of wanneer men een reportage maakt, gebruikt men praktisch altijd maar één camera. In de studio zijn dat er meer: minimaal  drie of vier. In een studio is de techniek dan ook vele malen complexer, want al die videosignalen moeten verwerkt worden. 

4K

Sony F55 bij Ook al zijn er vandaag camera's met 6K en zelfs 8K, 4K wordt de volgend standaard. Dat heeft ook met het financiële plaatje te maken. Een populaire camera is de Sony F55. Die camera kan je gebruiken voor FullHD en voor 4K.

De Eerste Show (Libelle TV)

De F55 kan je zelfs gebruiken voor een programma in SD. Al verlies je dan wel heel veel. De Eerste Show op Libelle TV is een multicamregistratie met zo'n F55 camera's. 

De Ridder (VRT)

Volgende zondag 13 oktober 2013 start Eén (VRT) met de uitzending van de nieuwe misdaadreeks De Ridder. De eerste aflevering is in 4K gemaakt. Dit laat VRT toe om dit formaat uit te testen. Vooral ook naar postproductie: het aanbrengen van de nodige kleurencorrecties om de stemming en de look helemaal op punt te zetten.

Zuidflank (VTM)

VMMa was destijds de eerste in Vlaanderen om HD binnen te halen. Ondertussen is daar besloten om de nieuwe topreeksen zoals Zuidflank op 4K te draaien. Vandaag wordt deze reeks bij uitzending wel gedownconvert naar full HD. Waarom toch op 4K draaien? Vooral voor de look. Op 4K is die toch nog altijd beter. Bovendien draait men vandaag future proof. Later kan deze serie in zijn volle glorie heruitgezonden worden.

Hoe zit het met het kostenplaatje? Dat is niet zo eenvoudig uit te rekenen. Bij de camera zijn de sensor en de lenzen duurder. Bij de montage heb je een krachtiger computerinfrastructuur nodig. Toen we overschakelden van SD naar HD moesten de decors ook opeens veel nauwkeuriger afgewerkt worden. Van HD naar 4K is die laatste stap wel niet zo groot. 

Voor een commerciële zender is een meerkost verantwoord als dat ook opbrengt. De adverteerders betalen evenredig met de kijkcijfers. Als er meer kijkers zijn, betalen ze meer. Een programma met sterke beelden en met een treffende look kan meer kijkers trekken. Natuurlijk spelen er ook nog andere factoren mee zoals scenario, ritme en geluid, maar daarom investeert VMMa heel veel in de technische afwerking van haar programma's.

4K in de huiskamer?

Vandaag zie je zelfs op BBC en op de grote Amerikaanse zenders in hun HD nieuwsuitzendingen nog veel reportages in SD. De conversie van de volledige ketting van SD naar HD is nog altijd niet helemaal rond. 4K moet je morgen nog niet in de huiskamer verwachten. Hiervoor moet de volledige uitzendketting van cameralens in de studio en ten velde tot en met het scherm in de woonkamer opnieuw vernieuwd worden.

Vermits 4K veel hogere eisen stelt aan de hele infrastructuur bij de omroepen, de kabelleveranciers en thuis, is het duidelijk dat we eerder 10 jaar dan 5 jaar nodig zullen hebben om de volgende stap te maken. Tegen dan zal het dan ook allemaal veel meer betaalbaar zijn.

zondag 24 maart 2013

Media - De golf van nieuwe decors bij nieuwsuitzendingen

Het lijkt wel een nieuwe rage bij nieuwsprogramma's op verschillende zenders: verander eens van decor. In februari 2013 wisselde VTM haar nieuwsset, op maandag 18 maart deed BBC One dat en op maandag 25 maart is Eén (VRT) aan de beurt. Toeval? Great minds think alike?

Wat ze allemaal gemeen hebben, is de drang naar zoveel mogelijk kijkers. Maar de redenen van deze drie omroepen zijn wel verschillend.

Hieronder links naar 3 blogs:

BBC One: Verhuist omdat alle nieuwsredacties ondergebracht worden in één gebouw en omdat het oorspronkelijke gebouw ondertussen verkocht is.

VTM: Wil zijn kijkcijfers opkrikken.

VRT: vervangt de verouderde technologie en schakelt over naar HD.

Wat hebben de restylingen nog zoal gemeen?

  • Voor BBC en VRT is het een stap in de overgang naar HD.
  • BBC en VTM hebben een decor dat van de hand is van dezelfde ontwerper.
  • Wat ze allemaal gemeenschappelijk hebben, zijn de camerarobots. Die zijn voornamelijk geassembleerd in een Brussels/Vlaams hoogtechnologisch atelier in Anderlecht.






Media - Nieuwe nieuwsdecors: VRT

Na VTM en BBC, verandert ook VRT het decor van de nieuwsuitzendingen. De grootste wijziging vindt plaats achter de schermen. Er is een complete nieuwe regie ontworpen. Vanaf nu zijn de beelden vanuit de studio in HD. Over een jaar zullen de reportages ook in HD gemaakt worden. Dat is dezelfde timing als bij BBC.

Bij VRT is het decor hedendaags, stijlvol en functioneel. Maar wat het meest in het oog springt, is de grootte van de set. Zo'n 20 bij 20 meter. Het is een stuk groter dan dat van BBC en VTM.

In het decor rijden 4 camerarobotten. Dezelfde als bij BBC en VTM. Allemaal geassembleerd bij een Brussels/Vlaams atelier in Anderlecht. Niet aleen is het aantal robotcamera's hier groot. De rails lopen allemaal in cirkels, en die zijn ook vrij lang. Wellicht de langste rails die deze Brussels/Vlaamse hightech ambachtslui al gemaakt hebben.

Er is ook nog een vijfde camera. Die is gemonteerd op een kraan. Alle vijf camera's zijn computergestuurd. Deze camera's kunnen allemaal op antenne terwijl ze een beweging maken. Dat lijkt logisch, maar dat is het helemaal niet. Een mooie elegante camerabeweging moet vloeiend verlopen. Ze moet zachtjes starten en ook keurig afremmen. Dat vergt technologisch precisiewerk, bij de minste imperfectie of bij het minste bultje, krijg je schokkerige beelden, wat erg irriteert.

Nog een blikvanger is de augmented reality. Meettoestelletjes bepalen de exacte positie en oriëntatie van de camera's. Een videoprocessor verwerkt deze gegevens, en voegt panelen met tekst of video toe op het beeld alsof het echt in het decor hangt.

In de studio is er zelfs een hoek voorzien in groen. Via greenkey en met die videoprocessor kan men desgewenst een presentator ten voeten uit in een virtueel 3D decor plaatsen.

Waar je ook niet naast kan kijken, zijn de twee lange videobanden. Die worden gevormd door twee reeksen lcd-schermen die vertikaal tegen elkaar geplaatst zijn. Aan de rechterband zijn die ingewerkt in een wand die door video-rgb-ledjes alle mogelijke kleuren kan aannemen. Die schermen kunnen gebruikt worden om behandelde onderwerpen te illustreren. Maar samen met die led-lampjes, zetten ze ook een bepaalde toon en sfeer in het decor.

Er zijn nog andere vernieuwingen, onder andere de belichting. Hier wordt nu ook gebruikgemaakt van spots met led-licht. Dit wordt gecombineerd met een broadcastversie van TL-licht om het harde spotlicht (licht met een harde schaduw) te combineren met difuus invullicht (om de schaduwen te verzachten). Dit lijkt ook weer allemaal evident, maar dit is het niet. Vooral de combinatie led- en TL-licht. Met het blote oog is het misschien wel mooi, maar als je geen professionele leds gebruikt, kun je op tv-camera's opeens vieze kleuren krijgen. Vooral in de gezichten.

Om er zeker van te zijn dat elke uitzending van elk programma (ook Koppen, Koppen XL en De vrije markt) de juiste sfeer krijgt, heeft VRT dan ook een topspecialist voor de belichting ingehuurd.

De voorproefjes deden het al vermoeden. Met die nieuwe stijl lijkt het nieuws nog toegankelijker.


Een kleine rondleiding in de regie in in Studio 1: klik hier

Ook BBC en VTM restylen. Voor meer, klik hier.

Media - Nieuwe nieuwsdecors: VTM

BBC, ITV, VRT en VTM, allemaal restylen ze hun nieuwsprogramma's in februari-maart 2013. De restyling van deze laatste, is de grootste verrassing. Immers VTM had nog maar 2 jaar geleden het decor al eens veranderd. Het deed wenkbrauwen fronsen, zo'n restyling betekent toch ook telkens een hele investering. Ik hoorde heel wat mensen zeggen dat ze vonden dat VTM beter zou werken aan de inhoud in plaats van aan de looks.

VTM Nieuws heeft een kijkcijferprobleem. Het moet optornen tegen het oppermachtige journaal van VRT. Ik heb de indruk dat het management van VTM Nieuws het tij wil keren. Met zo'n restyling geven ze een duidelijk signaal. Door de aard van de restyling geven ze ook aan in welke richting ze hun nieuws willen herprofileren.


Persoonlijk vond ik de vorige set een van de mooiste sets die ze ooit hadden. Het was een heel stijlvolle rustige set. Ook technisch was ze knap. In het decor waren er verschillende videoschermen, en die werden heel goed gebruikt. Het zag er allemaal eenvoudig uit, maar het was duidelijk dat er heel wat techniek achter zat om alles zo smooth te laten verlopen. (Zie ook: www.bdacreative.com/tag/vtm/)

VTM Nieuws maakt veelvuldig gebruik van dynamische grafiek. Als je de beelden analyseert, zie je dat er heel wat informatie wordt gevisualiseerd. De programma's zijn technisch heel sterk.

Je moet het VTM Nieuws nageven, ze zetten zo goed als altijd een technisch perfect programma neer. Hun programma's zitten vol dynamische grafiek. BDA, de technische partner, heeft dan ook haar sterren verdiend o.a. bij BBC. (Zie ook: www.bdacreative.com/tag/bbc/)

Ik denk dat VTM het decor met de witte decorelementen goodbye heeft gezegd om zich beter te onderscheiden van VRT. Stijlvol en klasse, dat zijn eerder kenmerken voor de openbare omroep. Snel, dynamisch en technische geavanceerd, dat zijn de kenmerken voor deze commerciële zender.

VTM was de zender die eerst naar HD overschakelde. Het was indertijd ook de zender die als eerste investeerde in satellietwagens. De dynamiek van het VTM Nieuws nieuwe stijl moet dit ook onderlijnen.

VTM heeft deze keer ook weer voor een degelijke partner gekozen. Dezelfde partner als die van BBC News op BBC One. Technisch zit het weer heel knap in elkaar. Ankers en gasten zitten of staan een ronde tafel. Rondom die tafel is er een indrukwekkend videoscherm van 20 megapixel. Dat scherm vormt een cirkel van ongeveer 270°. Het wordt tweemaal onderbroken door een halfdoorlatende spiegel. Achter elk van die spiegels staat een camera.

De shots waarbij je het centrale anker vanop de rug ziet samen met een gast, met een andere journalist, zijn met die camera's gemaakt.

De beelden op de schermen worden gemaakt door heel krachtige processoren. Ze worden geprojecteerd door 7 projectoren van Barco. Op de beelden zie je een beeld van een nieuwsredactie gecombineerd met titels, foto's en o.a. beelden van liveinterventies. De barcoprojectoren brengen die feilloos in beeld. De beelden zijn bijzonder helder, zo helder en zuiver als bij een blue- of greenkey. Ook sluiten de beelden van de 7 projectoren naadloos aan. Je ziet sowieso niet dat het beeld geprojecteerd is. De beeldkwaliteit overtreft die van de vorige generatie projectoren.

Toen ik de spiegels voor het eerst zag, voor het decor op antenne ging, deden ze mij denken aan de spiegel van een vroeger decor van VRT journaal. Wat die spiegel daar deed, weet ik niet. Het paste wel in het geheel, maar de zin ervan was mij niet helemaal duidelijk.

Toen VTM Nieuws met dit decor op antenne ging, snapte ik het geniale van die spiegels. Er is niet alleen het practisch nut omdat je er camera's achter kan plaatsen. Ze creëren ook meer diepte. Kijk maar eens.

Bovendien zie je in de spiegels vaak ook een stuk videowand gereflecteerd. Merk ook op dat de beelden van die gereflecteerde videowand soms teksten bevat, en dat je die niet in spiegelbeeld ziet. Dat komt omdat het beeld dat effectief op die wand geprojecteerd wordt wel in spiegelbeeld is. De videowanden worden duidelijk ten volle benut.

De grafiek is een sterk staaltje van technologie en organisatie. Let er maar eens op, er is voortdurend beweging op de videowanden, en er worden een hoop grafische elementen op geanimeerd.



Wat ook voor dynamiek zorgt, zijn twee nieuwe camerarobotten die op een paar rails rond de tafel kunnen rijden. Het zijn dezelfde als die bij BBC News (zowel op BBC World als bij BBC One) en ook dezelfde als die in het nieuwe decor van het VRT journaal. Ze zijn van Vlaams/Brusselse makelij. Ze werden grotendeels in een hoogtechnologisch atelier geassembleerd in Anderlecht.

In totaal zijn er negen camera's in de nieuwsstudio. Dat is bijzonder veel voor een nieuwsprogramma. Ze zorgen mee voor de dynamische look. Op Twitter las ik dat heel wat kijkers deze look als Amerikaans ervaarden. Ik heb de indruk dat de nieuwe look heel positief werd onthaald. Zelf was ik even van mijn sokken geblazen toen ik de set voor het eerst in actie zag op antenne.

Nu nog duimen voor wat betere kijkcijfers.

Enkele flitsen van de nieuwe set kun je ook zien in onderstaand filmpje.


Meer over de restyling van  VRT, VTM en BBC, klik hier.

Media - Nieuwe nieuwsdecors: BBC One


Bij BBC is er een heel grote reorganisatie aan de gang. Enkele jaren geleden kwam beleidsmakers tot de conclusie dat BBC teveel gericht was op Londen. Televisie en radio door Londeners voor Londeners, vonden ze. Het doelpubliek is iedereen van het Verenigd Koninkrijk, want de Britse openbare omroep wordt gefinancierd met kijk- en luistergeld dat geïnd wordt bij alle bewoners van het Verenigd Koninkrijk. 

Het gigantische TV Centre (6 ha) op 6 km van het centrum van Londen is verkocht, en een groot deel is verhuisd naar het gloednieuwe New Broadcasting House in Manchester. Niet helemaal naar de zin van de medewerkers, die het hippe Londen moeten inruilen voor het provinciale Manchester. 

Uitzondering op de regel, zijn o.a. de nieuwsprogramma's. Die werden allemaal samengebracht in één gebouw. Radio-, televisie- en onlineredacties werden bijeen gebracht. Het is een project geworden van superlatieven: 6000 mensen runnen er 3 24/24u-televisienieuwszenders, 9 radiostations, voor een doelpubliek van 240 miljoen mensen in 27 talen. Kostprijs: 1 miljard euro.

Het oude decor van het journaal op BBC One was opgesteld in het oude omroepcomplex. Vanuit die studio werd ook nog niet in HD uitgezonden. De verbouwingswerken, boden dan ook de kans om met een nieuwe lei te starten.

In onderstaand beeldfragment zie je de eerste nieuwsuitzending op BBC One. In de uitzending zit er ook een reportage over de het nieuwe decor. (Vanaf 05:35)



Meer over de BBC News studios, zie ook Belgian tech in BBC News studios

Meer over de restyling van  VRT, VTM en BBC, klik hier.