Dè hoogmis voor televisiezendertechnologie vindt jaarlijks plaats tijdens de eerste helft van april in Las Vegas. Dit jaar opende de NAB Show haar deuren op maandag 7 april tot de volgende vrijdagmiddag 10 april 2014. Zoals steeds vond deze beurs plaats in het Las Vegas Convention Center. Dit jaar ben ik er voor het eerst naar toe geweest.
In 2000 was ik wel al eens een etmaal in Las Vegas geweest. De stad heeft een eenvoudige structuur: er is één lange hoofdweg, "The Strip" genaamd. Langs die weg liggen extravante extra-large hotels, allemaal met casino's. Aan het uiteinde ligt de luchthaven.
Elk van die hotels hebben een thema. Het Caesars Palace, wil je doen geloven dat je in Oud-Romeinse straatjes wandelt, het Luxor Hotel heeft de vorm van een piramide, Paris heeft een verkleinde kopie van de Eiffeltoren enz. Alles is op grote schaal gebouwd. Hotels kunnen duizenden gasten ontvangen, wat de stad ideaal maakt om grote congressen te organiseren.
Veertien jaar geleden was mij de kitsch opgevallen. De casino's vond ik gewoon lelijk: allemaal gokmachines en klatergoud. Nu ben ik even door de nieuwe hotels Encore en Wynn gestapt. Daar zag ik al een poging om casino's en attracties stijlvoller in te kleden. Dat mocht ook wel, kostprijs voor Encore: 2.5 miljard dollar. Anderzijds viel mij ook een enorme verlaten bouwwerf op aan de andere kant van de straat. Die ligt blijkbaar al enkele jaren stil. De crisis heeft hier duidelijk hard toegeslagen. Naar verluidt is er sinds vorig jaar weer een remonte.
Las Vegas is een waanzinnige stad: een half miljoen mensen, midden in de woestijn! Wat een verspilling aan energie voor al die airconditionings! En wat een verspilling aan drinkwater!
Las Vegas wordt ook Sin City genoemd, de hoofdstad van de zonde. De casino's proberen een gat te slaan in je portemonnee, maar op allerlei andere manieren probeert de stad in te spelen op lust en vertier. Het is ook een stad van seks en drugs
.
Lekker en goed (begrijp ook: gezond) dineren, is moeilijk. In het straatbeeld zie je veel jonge mensen met serieus overwicht. Een goed restaurant vinden dat je cholesterolspiegel niet aanvalt, is een hele uitdaging.
Las Vegas huisvest ook heel wat gepensioneerden. Mensen gaan er wonen om de warmte op te zoeken. De casino's regelen gratis vervoer.
Ik zat niet echt in de flow toen ik er was. Als ik vrouwen of mannen van alle leeftijden zie staren of hangen aan die machines, dan ontgaat mij toch de fun van het hele gebeuren. Het ligt wellicht ook aan mij, spelen met geld vind ik zo onbegrijpelijk.
Bij mij lag de focus op het bezoek aan NAB. Daar zie je de laatste evoluties en trends op gebied van broadcast technologie en je ontmoet er ook alle mensen die er mee bezig zijn. En dat vond ik wel bijzonder leuk.
Vroeger ging ik naar beurzen voor radio- en televisieomroepen uit persoonlijke interesse. Nu is het nog leuker omdat ik er met klanten en leveranciers boeiende afspraken maak. Alleen, nu rest er minder tijd om even onbevangen de sfeer en trends op te snuiven.
Begin april 2014 was ik op NAB in Las Vegas, dè toonaangevende beurs in de wereld. Wat viel er op?
4K en IP
Het viel op dat 4K minder prominent was. Er werd meer ingezet op IP. Eerst even schetsen.
Na het wegebben van 3D, was 4K dè term van vorig jaar. 4K is de opvolger van HD: (full)HD is ongeveer vijf keer scherper dan SD, 4K is vier keer scherper dan HD, of dus zo'n twintig keer scherper dan SD. Het lijkt mij een logische evolutie. Je kan het vergelijken met de evolutie in de fotografie. Alleen verloopt die niet zo vlot. En dat is ook te verklaren.
Niet alleen moeten miljoenen huiskamers hun toestel vervangen, televisieomroepen zijn genoodzaakt om zeer zware investeringen uit te voeren. Ze moeten hun hele infrastructuur vervangen. Ook de Telenets en de BelgacomTV's mogen heel wat op de schroothoop gooien. Komt daar nog bij dat die investeringen extra hoog zijn omdat die nieuwe standaarden telkens de allersnelste en de allernieuwste hardware vereisen. Bij de fotografie is dat vandaag anders. Wanneer er nieuwe fototoestellen met hogere resolutie gelanceerd worden, heb je niet echt een zwaardere computer nodig. Ook kan je je huidige IT-netwerk blijven gebruiken. Bij video is dat dus anders.
Vooral de upgrade van SD naar HD is zwaar. Meer nog, ze is nog steeds niet helemaal rond. VRT is nog niet 100% HD. Maar evenmin BBC of de grote Amerikaanse zenders. Dat is vooral te wijten aan het feit dat de upgrade ook een upgrade is van hardware: alle beeldmixers, beeldverwerkers en alle netwerken moeten vervangen worden.
Elk jaar worden computers en hardware krachtiger. Die evolutie gaat sneller dan de evolutie binnen de AV-wereld. Dat heeft als voordeel dat de in de toekomst upgrades meer software-upgrades zullen zijn, en dat is heel wat goedkoper.
Thuis gebruiken wij HDMI standaarden tussen de AV-toestellen. Op televisieomroepen zijn het voornamelijk SDI-standaarden. Het nadeel van de SDI standaarden: telkens er een nieuwe schermresolutie wordt geïntroduceerd, moet er ook een hele internationale procedure doorlopen worden om een bijhorende nieuwe standaard te definiëren.
Maar er is een kaper op de kust. Cinegy orakelt zelfs "SDI is dead." IP staat voor Internet Protocol, het is een standaard die al jaren wordt gebruikt voor data over het internet. Die standaard wordt inmiddels al gebruikt voor telefonie. Door het digitaliseren van telefoontoestellen, wordt een telefoongesprek een stroom van uitwisseling van data. Voice over IP heet dat, kortweg VoIP. Hierdoor heeft een bedrijf niet langer nood aan twee onafhankelijke netwerken, maar kan alles over een netwerk. Gevolg: kostenbesparing.
Er is een gelijkaardige evolutie binnen de videowereld. Stilaan wordt informatietechnologie krachtig genoeg om ook professionele videosignalen te versturen via IP. Om hetzelfde signaal via IP te versturen heb je wel zwaardere machines en vooral meer bandbreedte nodig. Maar de kost wordt uiteindelijk ruim gecompenseerd omdat je gebruik kan maken van standaardcomponenten.
Wanneer bestaande infrastructuur over een aantal jaren aan vervanging toe is, zullen omroepen makkelijker voor IP kunnen kiezen. Wanneer ze daarna willen upgraden naar 4K, zal de kost minder ingrijpend zijn.
In Japan kondigt de openbare omroep NHK aan dat het zelfs 4K zal overslaan, en onmiddellijk Super HiVision, of 8K zal introduceren. Dat is een standaard die nog eens vier keer scherper is. Inderdaad, 16 keer scherper dan FullHD.
De dag dat een omroep in de toekomst de stap van 4K naar 8K zal willen maken, zal duidelijk makkelijker verlopen via IP.
Dat 4K deze NAB wat minder aandacht kreeg, is logisch. Het getuigt zelfs van realisme vermits we nog een paar jaar nodig voor alles in HD wordt geproduceerd. We moeten vandaag dus niet teveel kruit verschieten voor 4K. Wel is het verstandiger om eerder te investeren in de infrastructuur waar die toekomstige videostandaarden op kunnen draaien, en dat is duidelijk IP.
Bovendien is IP niet alleen interessanter omdat je met standaardcomponenten werkt, ook de bekabeling is eenvoudiger. Bij SDI loopt er één videosignaal over één kabel. Bij IP verbind je een toestel met één kabel aan het netwerk. Over die kabel kunnen verschillende videosignalen lopen. Gevolg: een bijkomende besparing. Ook is het makkelijker om een bestaande infrastructuur te wijzigen of aan te passen door toestellen toe te voegen of los te koppelen van het IP-netwerk.
Evertz was een producent die in de kijker liep met zijn IP oplossingen. Niet onterecht viel Evertz in de prijzen. Centraal stond de nieuwe router EXE, die duizenden videosignalen kanaliseert. Die EXE is een echt monster. Per seconde kan die tot 46 Tb versturen! Indien je hier traditionele (SDI) kabels zou moeten gebuiken, dan heb je er duizenden nodig. Dankzij die IP technologie is dat een heel stuk beperkter.
Waar kun je zo'n groot beest gebruiken? De eerste twee exemplaren staan bij de grote Amerikaans sportzender ESPN.
Consumentenelektronica
Vroeger trokken de standen van fabrikanten als Sony de meeste aandacht. Nu verschuift die meer en meer naar bedrijven als Blackmagic Design en GoPro. Die merken zijn prijsbrekers.
Dat is heel goed nieuws voor jonge filmmakers. Maar het verandert ook het businessmodel van de bestaande leveranciers. Vijftien jaar geleden kon de broadcastwereld in België rekenen op een team van vijftig Sony mensen. Vandaag is dat team gedecimeerd, en blijven er een drietal mensen over, die bovendien ook diensten moeten leveren aan de omroepen in de andere Europese landen. Dienstverlening komt dus onder druk te staan.
Concentraties
Ook viel het mij op dat er op NAB overnames werden aangekondigd. Een paar voorbeelden.
Kroma Telekom, producent van professionele monitoren, komt in handen van AEQ, een speler op gebied van audio.
Miranda (bekend voor zijn routers [= videodoorschakelapparatuur] en multiviewers [toestellen gebruikt worden in regieruimtes om veel verschillende videobronnen te visualiseren op een of meer schermen]) werd overgenomen door Grass Valley. Die laatste verkocht al camera's en onder andere videomixers. Zo kunnen merken meer en meer een compleet gamma aanbieden.
Het is een proces dat al eerder was begonnen. "Grass Valley, A Belden brand" luidt het. Belden was oorspronkelijk een producent van kabels...
Zo waren er nog een aantal aankondigingen: Digital Rapids wordt overgenomen door Imagine Communications en Amberfin komt onder de Dalet paraplu.
Bij een producent als Evertz zie je dat de het gamma ook uitbreidt. Weliswaar minder via overnames. Die producent levert ondertussen zowat alles vanaf de uitgang van een camera tot in het netwerk van Belgacom en Telenet.
Nog andere bezienswaardigheden?
Studiotech was ook aanwezig op NAB! Op de stand van ATCi vond je de Studiotech Mobile Studio. Je kon er zien hoe je in combinatie met hun uplink en downlink satellietschotels een eenvoudige captatie kunt organiseren.
In de gangen tussen de hallen kon je een stand van een stuk hardware zien die dateert van 1975: een kleurenvideobandopnemer. Die machine vrat 2 duimsbanden. In het filmpje hieronder zie je eerst een bedieningspaneel met een elektronische teller terwijl de band terugspoelt, daarna zie je hoe een trommel met vier koppen de band leest of schrijft. Dit is een toestel dat je kan terugvinden in het Museum of Broadcast Technology in de buurt van Boston. (zie http://www.wmbt.org/)
Vergelijking met IBC?
De tweede beurs op gebied van broadcast op deze planeet, is IBC. Elk jaar rond 10 september. Voor ons bijzonder makkelijk toegankelijk, want die vindt plaats in de RAI in Amsterdam.
Vroeger was NAB de beurs waar je de nieuwigheden vond. Immers, de producenten lanceerden hun producten eerst voor de televisiestandaard NTSC, die in de Verenigde Staten gebruikt wordt, en daarna pas volgden de andere standaarden (PAL en SECAM). Vandaag is alles digitaal, en is die kloof tussen standaarden er zo niet meer.
Maar door die traditie is NAB de beurs waar producenten traditioneel eerder hun nieuwigheden aankondigen. Tegen IBC wordt die aangekondigde technologie dan effectief beschikbaar.
Is NAB nu veel indrukwekkender dan IBC? Ik vond van niet. Misschien is IBC zelfs wat groter. Op NAB zijn de hallen misschien vier keer groter, maar IBC heeft dan ook vier keer zoveel hallen. Ik had het gevoel dat in Amsterdam alles wat compacter op elkaar staat. Op NAB had je dan wat meer licht en ademruimte. Ook zijn de steden heel erg verschillend.
Voor televisieomroepen is de combinatie NAB + IBC ideaal. Zo kan je ongeveer om het half jaar even bijpraten met de leveranciers. Omroepen die met concrete investeringsplannen zitten, kunnen er met hun vragen heel terecht. Zij die pas over enkele jaren grote investeringen op het programma zetten, kunnen nu al de trends opzoeken die tegen dan van belang zullen zijn. Heel efficiënt, want iedereen is op hetzelfde moment op dezelfde plaats.
Vermits ik tussen de omroepen en de leveranciers in zit, is het voor mij een goed moment om zowel klanten als leveranciers te ontmoeten. Ook biedt het mij kansen om met klanten demonstraties bij leveranciers te organiseren.
